De Serra da Estrela: onbekend berggebied voor rustzoekers

Waarom Portugal meer is dan alleen kust

De Serra da Estrela in het midden van Portugal is het hoogste gebergte van het land en een verborgen parel voor wandelaars. Terwijl iedereen naar de Algarve of Lissabon trekt, blijft dit berggebied rustig en authentiek. De hoogste piek, Torre, reikt tot 1993 meter en biedt in de winter zelfs sneeuw en skimogelijkheden. Voor een wandelvakantie Portugal die afwijkt van de standaard strandroutes is dit ideaal. Het gebied heeft gletsjerdalen, kristalheldere bergmeren en traditionele schaapherdersdorpjes waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. De Serra da Estrela kaas, gemaakt van schapenmelk, is hier beroemd en beschermd door een oorsprongbenaming. In deze reisgids neem ik je mee door dit onbekende berggebied. Ik vertel je over de mooiste wandelroutes, charmante dorpen en waarom dit misschien wel de beste plek is voor wie rust zoekt zonder drukte. Want ja, Portugal heeft bergen en die verdienen meer aandacht.

De Torre route brengt je naar het dak van Portugal

De Torre is met 1993 meter het hoogste punt van continentaal Portugal. Eigenlijk ligt de natuurlijke top op 1993 meter maar er is een toren gebouwd die het tot 2000 meter tilt. Een beetje vals spelen dus maar het uitzicht is er niet minder om. De wandeling naar de Torre start meestal vanaf het dorpje Penhas da Saúde op ongeveer 1500 meter hoogte. De route is goed begaanbaar en duurt ongeveer twee tot drie uur heen en terug. Je loopt door alpiene vegetatie met dwergstruiken en granietformaties. De omgeving voelt kaal maar heeft zijn eigen rauwe schoonheid. Op de top staat een grote geodetische bol die gebruikt wordt als radarstation. Er is ook een klein winkeltje en restaurant, beetje toeristisch maar handig voor een warme chocolademelk. Het uitzicht strekt zich uit over het hele gebergte en bij helder weer tot in Spanje. In de winter ligt er sneeuw en is er zelfs een klein skigebied. Voor groepswandelreizen is deze route perfect omdat hij toegankelijk is maar toch een gevoel van prestatie geeft.

Manteigas en het Zêzere gletsjersdal zijn adembenemend

Het dorpje Manteigas ligt verscholen in het dal van de Zêzere rivier en is een uitstekende uitvalsbasis. Dit dal is gevormd door gletsjers tijdens de ijstijd en heeft een U-vorm die dat verraadt. De wandeling door het dal start in Manteigas en voert je langs de rivier omhoog. Het pad slingert door dichte begroeiing met eiken en kastanjebomen. Onderweg passeer je watervallen en natuurlijke zwembaden waar je in de zomer kunt afkoelen. Het water is ijskoud maar verfrissend na een klim. De route kan uitgebreid worden naar de Poço do Inferno waterval, een indrukwekkende val van tien meter hoog. De naam betekent letterlijk Hel’s Put maar het is eerder paradijselijk. Het hele gebied ademt rust en je komt weinig andere wandelaars tegen. Manteigas zelf heeft gezellige restaurantjes waar je traditionele gerechten kunt eten. Cabrito assado, geroosterd geitenvlees, is een specialiteit hier. De combinatie van natuur en authenticiteit maakt dit tot een hoogtepunt van een wandelvakantie Portugal in de bergen.

De traditionele schuilhutjes vertellen eeuwenoude verhalen

Verspreid door de Serra da Estrela vind je stenen schuilhutjes genaamd “abrigos de pastor”. Deze werden eeuwenlang gebruikt door schaapherders die maanden in de bergen doorbrachten. De hutjes zijn eenvoudig gebouwd van gestapelde stenen zonder cement, alleen slim op elkaar gelegd. Ze bieden beschutting tegen wind en regen. Sommige zijn nog intact en je mag erin schuilen als het weer omslaat. Het is fascinerend om te bedenken dat generaties herders hier hebben geslapen met alleen hun honden en schapen als gezelschap. De traditie van transhumance, het seizoensmatig verplaatsen van vee, bestaat hier al sinds de Romeinse tijd. Tegenwoordig zijn er nog maar weinig herders die het traditionele leven leiden maar je ziet ze soms met hun kuddes. De Serra da Estrela hond, een groot en indrukwekkend ras, werd speciaal gefokt om de schapen te beschermen tegen wolven. Die zijn intussen uitgestorven in Portugal maar de honden blijven populair. Deze culturele laag voegt diepgang toe aan het wandelen hier, het gaat niet alleen om natuur maar ook om menselijke geschiedenis.

De gletsjermeren bieden sprookjesachtige landschappen

Het gebied heeft verschillende gletsjermeren die Lagoas worden genoemd. Lagoa Comprida is een langgerekt meer op ongeveer 1600 meter hoogte omringd door granietrotsen. Het pad ernaartoe is goed gemarkeerd en duurt ongeveer een uur vanaf de dichtstbijzijnde parkeerplaats. Het water heeft een donkere kleur door het turfachtige bodem en weerspiegelt de bergen prachtig. Een ander mooi meer is Lagoa Escura, het donkere meer, dat dieper in het gebergte ligt. Die wandeling is zwaarder en vraagt een goede conditie. Beide meren zijn omgeven door stilte die alleen onderbroken wordt door vogels en de wind. In de zomer groeien er wilde bloemen rond de oevers, vooral gele en paarse soorten. Zwemmen is mogelijk maar het water is koud, rond de twaalf graden zelfs in augustus. Voor foto’s zijn de meren perfect, vooral in de ochtend als mist boven het water hangt. Bij groepswandelreizen worden deze meren vaak ingepland als rustpunt tijdens langere tochten. De combinatie van water, bergen en lucht creëert een sereniteit die je zelden vindt.

De bergdorpjes zijn tijdcapsules van Portugese cultuur

Rond de Serra da Estrela liggen dorpjes die weinig veranderd zijn de afgelopen eeuw. Linhares da Beira heeft een middeleeuws kasteel en smalle stenen straatjes waar auto’s nauwelijks doorheen kunnen. Het voelt alsof je terug in de tijd stapt. Sortelha is een ander pareltje met zijn volledig intacte stadsmuren en poorten uit de twaalfde eeuw. Het dorp staat op een heuvel met uitzicht over het omliggende landschap. Er wonen nog maar ongeveer driehonderd mensen maar het trekt kunstenaars en mensen die rust zoeken. Piódão is gebouwd tegen een steile helling met huizen in leisteen die glimmen na regen. Het dorp is zo pittoresk dat het bijna onecht lijkt. Deze dorpen hebben kleine winkeltjes waar lokale producten worden verkocht: honing, jam, wijn en natuurlijk de beroemde kaas. Overnachten kan in kleine pensions of guesthouses waar je echt onderdeel wordt van de gemeenschap. De gastvrijheid is oprecht en mensen nemen tijd voor je. Voor reizen door Portugal bieden deze dorpen een tegengewicht tegen de drukte van steden en toeristische hotspots.

Praktische informatie voor je bezoek aan Serra da Estrela

De Serra da Estrela ligt ongeveer drie uur rijden van Lissabon en twee uur van Porto. Een huurauto is eigenlijk noodzakelijk want openbaar vervoer is beperkt. De beste maanden om te wandelen zijn mei tot oktober. April kan nog koud zijn met sneeuw op hogere delen. November tot maart is winterseizoen met regelmatig sneeuw, mooi maar uitdagender voor wandelaars. Accommodaties variëren van campings tot luxe berghotels. Prijzen zijn redelijk, een goed hotel kost tussen de veertig en zeventig euro per nacht. Eten in restaurants is betaalbaar met uitstekende kwaliteit, reken op tien tot vijftien euro voor een maaltijd. De lokale keuken is hartig met veel vlees en aardappelen. Vegetariërs hebben het wat moeilijker maar kunnen meestal soep en groenten krijgen. Winkels voor boodschappen zijn er in grotere plaatsen zoals Seia of Covilhã maar niet in alle dorpjes. Mobiel bereik is redelijk maar kan wegvallen in afgelegen gebieden. Bij Loopend Vuurtje worden wandelvakantie Portugal trips georganiseerd die de Serra da Estrela combineren met andere gebieden voor een compleet programma.

Ontdek dit verborgen juweeltje voordat iedereen het vindt

De Serra da Estrela is nog relatief onbekend bij buitenlandse toeristen en dat is juist de charme. Geen rijen, geen drukte, alleen natuur en authenticiteit. Het vraagt iets meer moeite om er te komen dan de kust maar de beloning is groot. Je ervaart Portugal zoals het was voordat massatoerisme het veranderde. Begin met plannen. Kies je startpunt, boek accommodaties en bereid je voor op afwisselend weer. Neem goede schoenen, warme kleding en een open geest mee. Trek je schoenen aan en ontdek dit berggebied dat zo anders is dan wat je van Portugal verwacht. De Serra da Estrela wacht met open armen, traditionele gastvrijheid en eindeloze wandelpaden. Dit is rust, schoonheid en avontuur gecombineerd. Klaar voor dit verborgen pareltje?