Wat is verspanen en wat kan er verspaant worden?

Als materiaal bewerkt word door machines of met de hand waardoor er spanen van het materiaal worden verwijderd, dan heet dit verspanen. Een product wordt kleiner en verandert definitief van vorm door het te verspanen. De massa en het gewicht van het basisproduct nemen ook af.

Voorbeeld

Denk aan een timmerman die met een schaaf spanen van een deur af schaaft om de deur passend te maken in het kozijn. Hierdoor wordt de deur kleiner en lichter. De vorm van de deur verandert ook omdat deze iets kleiner wordt waardoor hij in het kozijn past. Een timmerman moet bij het schaven goed opletten dat hij niet te veel van de deur af schaaft omdat een spaan er in de regel niet meer opgeplakt kan worden. De krullen die ontstaan tijdens het schaven worden spanen genoemd. De krullen vormen afval dat na het verspanen wordt verwijdert.

Technieken

Binnen verspanen zijn er verschillende bewerkingen aanwezig. De techniek die wordt gekozen is afhankelijk van het project. Bij gaten boren met een kolomboor is dit bijvoorbeeld een verspanende techniek. Daarnaast behoren draaien, frezen, kotteren, honen, steken, tappen en gutsen (van hout) tot verspanende bewerking.

Draaien

Het verspaande product wordt stevig vast gehouden in een klem. Deze klem draait met een hoge snelheid rond. Er wordt een beitel in de lange richting en in de dwarsrichting tegen het product gedrukt. Hierbij komen spanen vrij en komt het product in de gewenste vorm terecht. Om deze gewenste vorm te krijgen moet de machine door de draaier goed worden ingesteld, de juiste snelheid worden gehanteerd en moeten de juiste beitels worden gebruikt.

Toepassingen

In de techniek wordt verspanen vrij breed toegepast. Metalen, hout en kunststoffen kunnen goed worden verspaand. Bij houtverwerking wordt verspanen onder andere gebruikt voor de meubels, trappen en houtsnijwerken.